Làm cha mẹ, đặc biệt là những người tin kính Chúa, chúng ta thường mang trong lòng một khao khát là trở thành hình mẫu hoàn hảo cho con cái. Cha mẹ luôn cố giấu đi những giọt nước mắt sau những nan đề, nén lại mệt mỏi sau những giờ làm việc dài, và lặng lẽ lau sạch dấu vết của những thất bại như thể chúng chưa từng tồn tại. Chúng ta nghĩ rằng giữ hình ảnh mạnh mẽ và thành công sẽ giúp con mình vững vàng hơn, ít tổn thương hơn, yêu mến Chúa hơn.

Nhưng thật ra, trong nỗ lực bảo vệ con khỏi hình ảnh bố mẹ không hoàn hảo, chúng ta lại vô tình lấy đi của con một món quà quan trọng đối với con bài học về lòng can đảm, sự khiêm nhường và đức tin thật khi đối diện với sự thất bại. Bởi nếu con chưa từng thấy cha mẹ vấp ngã, con sẽ không thể học được nắm lấy đức tin nhờ cậy nơi Chúa và đứng dậy “Người công bình dẫu ngã bảy lần vẫn đứng dậy” Châm ngôn 24:16.
Vì vậy, nếu con chưa từng nghe cha mẹ dám đối diện với những sai lầm của mình và cầu xin sự tha thứ của Chúa, con sẽ khó để trải nghiệm ân điển tuôn đầy và lòng thương xót lớn lao của Chúa. Hay nếu con chưa từng thấy ân điển vận hành trong những nơi đỗ vỡ của đời sống cha mẹ, làm sao con tin cậy rằng Chúa cũng có thể dùng sự yếu đuối của mình cho mục đích tốt lành?

Bài viết này dành cho những người cha người mẹ dám để con thấy ân điển giữa những điều chưa trọn vẹn của chính mình:

1. Trẻ cần thấy cha mẹ không hoàn hảo

Tâm lý học phát triển cho thấy: trẻ em xây dựng nhận thức về thế giới từ những hình ảnh đầu tiên mà trẻ thấy nơi người lớn đặc biệt là cha mẹ.
Nếu trẻ chỉ được thấy hình ảnh cha mẹ luôn làm đúng, luôn mạnh mẽ, không bao giờ phạm lỗi thì trẻ có thể sẽ hình thành một tiêu chuẩn không thật của con người. Khi lớn lên trẻ bắt đầu tin rằng mình phải luôn giỏi, luôn đúng mới được yêu, hay mình không được phép yếu đuối vì ba mẹ có chưa bao giờ yếu đuối, hay quan điểm sai lầm là điều gì đó vô cùng ghê gớm và sẽ khiến mình bị từ chối… Với nhưng quan điểm sai lầm đó, khi con vấp ngã thì nỗi sợ hãi, xấu hổ, và cô đơn dễ dàng ập đến trong lòng con như cơn bão không tên. Trẻ sẽ khó đến với Chúa khi yếu đuối. Hoặc đáng sợ hơn trẻ tin rằng Chúa không ở bên cạnh một người không đủ tốt. Nhưng Kinh Thánh cho ta một bức tranh khác: “Đức Giê-hô-va ở gần những người có lòng đau thương Và cứu vớt kẻ nào có tâm hồn thống hối.” Thi Thiên 34:18  Vì vậy để trẻ nhìn thấy điểm yếu của cha mẹ và nhận biết cha mẹ thật sự cần đến Chúa, qua đó con sẽ học được cách nương cậy nơi Ngài.

2. Cha mẹ dám thừa nhận thất bại mới là bài học hoàn hảo cho con.

Hãy thử tưởng tượng cảm xúc của một đứa trẻ khi cha hoặc mẹ xin lỗi con sau khi la con quá mức. Ban đầu, con có thể trẻ sẽ ngạc nhiên, nhưng bên trong con sẽ cảm thấy mình được tôn trọng, con sẽ cảm thấy mình được an toàn vì sai lầm không cần dấu giếm mà được gọi đúng tên và được chữa lành bằng sự thật và yêu thương. Trên hết, con học được thất bại không đáng sợ, nhưng đáng sợ là không dám đối diện và sửa sai. Con học được sự thất bại càng lớn, ân điển Chúa sẽ càng dư dật trên con. Trong tâm lý học gọi đây là sự phục hồi cảm xúc. Đây chính là một trong những yếu tố quan trọng nhất tạo ra sức khỏe tinh thần và lòng tự tin trong suốt cuộc đời trẻ.

Khi cha mẹ biết xin lỗi, biết quay lại, biết sửa sai, trẻ không phải đang nhìn thấy sự yếu đuối của cha mẹ nhưng ngược lại con sẽ học được lòng can đảm đối diện với sai xót của mình. “Vì người công chính dù ngã bảy lần cũng đứng lên được, Còn kẻ hung ác bị chìm đắm trong tai họa.” Châm Ngôn 24:16

3. Sức mạnh của sự đồng cảm chữa lành “Ba mẹ cũng từng như con”

Trong tâm lý học, sự đồng cảm là nền tảng của kết nối cảm xúc. Đối với trẻ nhỏ, đồng cảm không phải những lời khuyên sáo rỗng, mà là sự đồng hành và thấu hiểu và chia sẻ của cha mẹ về những trải nghiệm cha mẹ đã từng trải qua những điều như con.

Khi cha mẹ kể lại một sai lầm trong quá khứ, cha mẹ sẽ tác động cảm xúc mạnh mẽ trên con, con sẽ nhận biết: cha mẹ hiểu mình, cha mẹ không chê bai mình, cha mẹ cũng vượt qua được mình sẽ vượt qua được. Những điều này đủ để gieo trong con hạt giống kiên trì và tự tin. “Những thử thách đến với anh em, chẳng có điều nào quá sức loài người. Đức Chúa Trời là Đấng thành tín, Ngài không để anh em bị thử thách quá sức mình đâu! Nhưng trong thử thách, Ngài sẽ mở đường cho ra khỏi, để anh em có thể chịu được.”I Cô-rinh-tô 10:13

Trong những khoảnh khắc đó, lời chứng của ba mẹ trở thành gương sống về sự thành tín của Chúa.

4. Trẻ được lên cùng sự chân thật thay vào sự che giấu giả tạo

Một trong những điều tổn thương nhất cho trẻ em là phải sống trong môi trường nơi người lớn che giấu cảm xúc thật. Khi cha mẹ đang giận lại nói với con “Không sao.”, hay khi buồn lại cố cười với con, khi thất bại lại giả vờ như không có gì xảy ra.

Tâm lý học gọi đó là sự mất đồng bộ cảm xúc, vì trẻ nhỏ có thể cảm nhận nhưng chúng không thể lý giải điều chúng cảm nhận, điều đó khiến trẻ mất niềm tin vào sự thật và dần nghi ngờ cảm xúc của chính mình.

Ngược lại, một môi trường chân thật khi cha mẹ dám nói: “mẹ đang buồn, con có thể ôm mẹ được không?”, “ba hơi thất vọng về kết quả nhưng ba sẽ thử lại.”, “ba mẹ đang gặp khó khăn trong công việc, cả nhà chúng ta cùng cầu nguyện nhờ cậy Chúa giải quyết giúp cha mẹ nhé…” Hãy để con cùng đi với chúng ta cả những lúc trên đỉnh cao hay ngay cả khi ở nơi trũng thấp nhất của đau thương, điều này sẽ giúp con phát triển trí tuệ cảm xúc, lòng tin, và sự tự do để được là chính mình. “Cuối cùng, thưa anh em, hễ điều gì chân thật, điều gì đáng trọng, điều gì công chính, điều gì thanh sạch, điều gì đáng yêu chuộng, điều gì đáng biểu dương; nói chung là điều gì đức hạnh, đáng khen ngợi thì anh em phải nghĩ đến.”Phi-líp 4:8

Chân thật không phải là trút hết nỗi lòng lên con cái, mà cho trẻ nhìn thấy sự chân thành và nương cậy Chúa ở giữa những gì chưa trọn vẹn. Một đứa trẻ được nuôi trong môi trường đa dạng cảm xúc, thành công và thất bại, sự thật luôn được tôn trọng sẽ lớn lên thành một người biết thấu cảm, bình tĩnh, và không sợ hãi khi phải làm lại từ đầu.

5. Sức mạnh thật sự đến từ sự tin cậy Chúa.

Một trong những điều đẹp nhất mà cha mẹ có thể để lại cho con không phải là tài sản, kỹ năng hay thành tích, mà là một đời sống tin kính khiêm nhường và nhận biết mình  yếu đuối bất toàn và cần Chúa. “Tôi ngước mắt lên trên núi: Sự cứu giúp tôi đến từ đâu? Sự cứu giúp tôi đến từ Đức Giê-hô-va Là Đấng dựng nên trời và đất.”Thi Thiên 121:1-2 Khi cha mẹ trao cho con những di sản của đức tin con sẽ được tiếp thêm sức mạnh và đức tin của con được sống động dù  giữa giông bão.

Bởi vì sức mạnh thật sự trong đời sống không đến từ khả năng tự thân, mà từ sự đầu phục và tin cậy nơi Đức Chúa Trời. Làm cha mẹ, chúng ta thường cố gắng hết sức để lo cho con: học hành, kỹ năng, an toàn, tương lai. Nhưng càng đi xa, chúng ta càng phải đối diện với một sự thật là chúng ta không thể kiểm soát cuộc đời của con, và cũng không thể truyền lại cho con một đời sống vững vàng nếu chúng ta không đặt niềm tin trọn vẹn nơi Chúa.

Đó là lý do tại sao điều quý giá nhất cha mẹ có thể để lại không phải là tài sản, địa vị hay hiểu biết, mà là một tấm gương sống động của một đời sống biết mình cần Chúa. Một đời sống tin kính, khiêm nhường, không ngụy tạo sự mạnh mẽ, mà dám thừa nhận sự yếu đuối bất toàn của chính mình, dám cầu nguyện giữa những lúc không hiểu hay dám chờ đợi khi Chúa im lặng.

Khi cha mẹ sống chân thật với niềm tin cậy nơi Chúa ngay cả khi cha mẹ luôn phạm sai lầm và không bao giờ có được sự hoàn hảo, thì điều đó sẽ giúp trẻ sẽ học được một điều mà không ai dạy được rằng đức tin là nơi nương tựa thật trong đời, không phải chỉ khi mọi sự tốt đẹp, mà nhất là trong lúc không có gì chắc chắn cả.

Đó chính là sức mạnh thật sự không nằm ở con người, mà nằm ở chỗ con người biết ai là Đấng mạnh thay cho mình. Và khi giông bão đến trong đời con, di sản đó sẽ không mất đi nhưng ngược lại, đức tin đó sẽ tiếp tục sống động trong lòng con “Chúa từng thành tín với cha mẹ mình, Ngài cũng sẽ tiếp tục thành tín trên mình.”

Hồng Ân Đoàn