Con của tôi chưa bao giờ mời bạn bè đến nhà chơi.

Tự kỷ – một phổ rối loạn phức tạp với những khả năng rất khác biệt. Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) – khi bộ não như giam giữ bạn cho đến khi bạn thực hiện một số hành động nhất định hoặc sắp xếp mọi thứ theo một trật tự nào đó. Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) – khi tâm trí bạn liên tục “chuyển kênh,” không ngừng nhảy từ suy nghĩ này sang suy nghĩ khác.

Nuôi dạy một đứa trẻ như con tôi có thể đẩy bạn đến giới hạn chịu đựng. Có những lúc bạn cảm thấy mình hoàn toàn thất bại, khi mọi điều bạn làm dường như đều vô ích. Thời gian và cảm xúc của tôi gần như dồn hết cho một đứa con, và giữa tất cả những điều đó, tôi kiệt sức. Những đứa con còn lại của tôi đôi khi không nhận được nhiều sự hiện diện của bố như chúng cần. Rồi còn nỗi đau khi chứng kiến các con khác luôn mang cảm giác xấu hổ, chỉ mong có thể tránh xa anh trai mình càng nhiều càng tốt.

Mọi người gần như không thể ở trong nhà chúng tôi.

Tôi từng phải kéo con trai khỏi mép ban công trong một chuyến nghỉ dưỡng, khi nó đứng đó trong tuyệt vọng và dọa nhảy xuống vì tin rằng mình đã phá hỏng mọi thứ. Tôi đã sửa những cánh tủ bị nó giật bung bản lề chỉ vì tôi khóa thức ăn mà nó muốn. Tôi đã bình tĩnh lấy dao làm bếp khỏi tay con – nó đang dí vào người mình chỉ vì tôi không cho điều nó muốn. Tôi cũng từng lái xe theo con lúc nửa đêm, khi nó kéo một chiếc vali đi bộ gần một cây số khỏi nhà và tuyên bố rằng nó sẽ bỏ đi. Trong đầu nó, mọi điều đều hoàn toàn hợp lý dù chẳng ai khác có thể hiểu.

Tôi không đơn độc trong điều này. Vợ tôi đang gánh một gánh nặng khổng lồ và ở nhiều khía cạnh, còn nặng nề hơn tôi. Sự quản lý không ngừng nghỉ mỗi ngày, những cuộc gọi từ trường học, những cơn khủng hoảng cảm xúc mà cô ấy phải đối mặt khi tôi vắng nhà, cùng nỗi đau âm thầm cô mang để các con khác không nhìn thấy. Những tổn thương mà điều này gây ra cho hôn nhân của chúng tôi là có thật. Tôi đã thấy cảm giác thất bại dày vò cô ấy, vì việc chăm sóc này không bao giờ có điểm dừng.

Mỗi ngày chúng tôi phải đưa ra hàng trăm quyết định mà rất ít bậc cha mẹ khác phải đối mặt, và thường xuyên không biết mình có đang chọn đúng hay không. Nhưng cô ấy không phải là một người thất bại. Cô ấy là một người phụ nữ đang làm điều mà phần lớn mọi người sẽ không bao giờ phải làm, với một tình yêu bị thử thách đến tận giới hạn, cố gắng yêu thương mà không ghi nhớ lỗi lầm, đồng thời miệt mài tìm kiếm mọi nguồn lực có thể để giúp đỡ một đứa con mà đôi khi còn làm tổn thương chính mình. Nuôi dạy một đứa trẻ như con chúng tôi là mang theo một nỗi đau không có hồi kết rõ ràng nhưng cũng là một tình yêu còn sâu hơn thế.

Hầu như mọi thứ lúc nào cũng khó khăn.

Đấng nhìn thấy mọi điều

Trong Phúc Âm Giăng, sứ đồ Giăng ghi lại một chi tiết tưởng chừng như rất nhỏ khi mô tả “Đang khi đi đường, Đức Chúa Jêsus thấy một người mù từ lúc mới sinh” (Giăng 9:1). Chúa Jêsus đã thấy người ấy. Nhưng chúng ta không phải lúc nào cũng nhìn thấy những gì đang ở ngay trước mắt mình.

Hãy đọc lại Giăng 9:1. Không phải các môn đồ là người nhìn thấy người đàn ông đó, mà là Chúa Jêsus. Các môn đồ chỉ bắt đầu chú ý vì Chúa Jêsus đã chủ động trước. Nghĩ đến câu chuyện Chúa Jêsus kể về những nhà lãnh đạo tôn giáo đi ngang qua một người bị thương nằm ‘sống dở chết dở’ bên vệ đường (Lu-ca 10:25–37). Chắc chắn họ đã thấy người đàn ông ấy. Nhưng họ không nhìn ông theo cách Chúa Jêsus nhìn người mù này.

Bạn có thật sự nhìn thấy những người có khác biệt về nhận thức hay thần kinh không? Không phải thấy họ rồi gạt đi. Không phải thấy họ rồi né tránh. Ý tôi là, hãy nhìn họ theo cách Chúa Jêsus nhìn họ.

Văn hóa mạng thường nhìn những đứa trẻ như con tôi theo hai cách.

Một là sự tung hô lan truyền trên mạng – một đứa trẻ tự kỷ được cho phép ném bóng trong trận bóng rổ của trường, hoặc một em nhỏ có tài năng khác thường bỗng trở nên đáng yêu và video của em được chia sẻ khắp nơi. Những câu chuyện ấy rất cảm động, và chúng ta dễ dàng mời gọi nhau xem vì chúng thật dễ để ngợi khen. Thật dễ cổ vũ một đứa trẻ chưa từng làm gián đoạn buổi nhóm Chúa nhật của bạn hay bào mòn sự kiên nhẫn của bạn.

Rồi còn những video khác: một đứa trẻ đang lên cơn khủng hoảng dữ dội, thường là ở trường học, trong khi những người xa lạ dưới phần bình luận tự hỏi cha mẹ của em có vấn đề gì. Tôi đã đọc những bình luận đó. Dù đúng hay sai, tôi vẫn cảm thấy xấu hổ.

Các môn đồ cho chúng ta thấy chính xác điều không nên làm. Chúa Jêsus nhìn thấy người đàn ông, và họ lập tức hỏi Ngài: “… ai là người đã phạm tội, người nầy hay cha mẹ anh ta, khiến anh ta mới sinh ra đã bị mù?” (Giăng 9:2). Đó thường là phản ứng của chúng ta, phải không? Tìm một câu trả lời đơn giản rồi nhanh chóng bước tiếp.

Nếu xác định được ai có lỗi hoặc đâu là nguyên nhân, chúng ta nghĩ mình có thể tránh được những hoàn cảnh tương tự. Thật dễ để gán mọi chuyện cho tội lỗi hay sự đoán phạt dựa trên lựa chọn hoặc tính cách của một người, vì đó là cách tự bảo vệ bản thân. Nếu tìm được ai đó hay điều gì đó để đổ lỗi, chúng ta không còn phải sợ điều tương tự xảy đến với mình.

Các môn đồ không sai khi cho rằng tội lỗi và đau khổ có liên hệ với nhau. Nhưng họ dùng chân lý đó để phân loại người đàn ông ấy, thay vì thật lòng quan tâm đến ông.

Rồi đây là một đứa trẻ mắc OCD, tự kỷ hoặc ADHD. Em phát ra những âm thanh lạ. Em lúng túng trong giao tiếp xã hội. Em đứng thu mình trong góc, đếm từng viên gạch trên trần nhà, bị nhấn chìm trong lo âu đến mức không thể cử động. Em bước vào buổi thờ phượng, và sự quá tải giác quan khiến em la hét, khóc lóc.

Chúng ta rất dễ cho rằng những cơn bộc phát ấy đơn thuần là kết quả của thái độ xấu, kỷ luật kém, hay cách nuôi dạy con không tốt. Chúng ta thường thích những câu trả lời hời hợt, vì chúng không đòi hỏi gì từ chúng ta. Chúng cho phép ta đưa ra lời khuyên mà không cần gánh lấy trách nhiệm nào.

Nhưng Chúa Jêsus không đưa cho các môn đồ một nguyên nhân. Ngài đưa cho họ một mục đích.

“Không phải vì anh nầy, hay cha mẹ anh đã phạm tội; nhưng để công việc của Đức Chúa Trời được tỏ ra trong anh ta.” (c. 3)

Hãy đọc thật chậm câu này.

Đức Chúa Trời biết cấu tạo của từng bộ não. Ngài biết khi nào nhiễm sắc thể có sự bất thường. Ngài biết tất cả. Và trên mỗi cuộc đời con người, kể cả những người khiến chúng ta bối rối, kiệt sức – Ngài phán: Người này tồn tại để công việc của Đức Chúa Trời được bày tỏ nơi họ.

Có một mục đích tồn tại trước cả chẩn đoán của chúng ta.

Hội Thánh cần phải nhìn thấy

“Trái lại, các chi-thể của thân xem ra rất yếu-đuối lại là cần-dùng.” (1 Cô-rinh-tô 12:22) Những phần mà chúng ta cho là kém tôn trọng hơn lại được dành cho sự tôn trọng đặc biệt hơn (c.23). Mỗi người đều cần thiết. Một Hội Thánh loại trừ những người khác biệt không chỉ đánh mất điều gì đó; chính Hội Thánh ấy đang làm tổn hại đến mình. Nếu một phần đau đớn, mọi phần đều đau đớn theo (c.26).

Tầng lớp tinh hoa trong Hội Thánh tại Cô-rinh-tô xem mình là nhóm nòng cốt mà cả Hội Thánh phải lệ thuộc vào. Những ân tứ được coi trọng nhất là tri thức, sự khôn ngoan và khả năng hùng biện. Nhưng thư của sứ đồ Phao-lô đã phá vỡ hoàn toàn cách nghĩ đó.

Vì vậy, hãy thành thật nhìn lại văn hóa trong chính Hội Thánh của chúng ta. Một người mắc hội chứng Tourette có được chào đón không? Một thiếu niên vật lộn với lo âu chỉ vì những chiếc ghế bị xếp sai vị trí sẽ bị bảo rằng “cứ bình thường đi”, hay sẽ được đối xử bằng ân điển? Hội Thánh có đồng cảm với những người lớn tuổi không còn minh mẫn và đôi khi họ không kiểm soát được hành vi của mình trong giờ thờ phượng không?

Tôi thường tự hỏi liệu cuộc sống của con trai mình có dễ dàng hơn không nếu khuyết tật của con rõ ràng hơn. Con người dễ nhận ra và bày tỏ sự cảm thông với những gì họ có thể nhìn thấy. Sự đau khổ của con trai tôi hoàn toàn có thật, chỉ là nó khó hiểu hơn, và vì thế cũng dễ bị bỏ qua hơn.

Các Hội Thánh thường cầu nguyện cho sự phát triển, và đôi khi lời cầu nguyện ngầm ấy hướng đến những gia đình trẻ, sinh viên đại học, hoặc những người dâng hiến rộng rãi. Nhưng nếu một đứa trẻ tự kỷ hay gây gián đoạn bắt đầu xuất hiện thì sao? Có phải Đức Chúa Trời đang trả lời lời cầu nguyện của chúng ta không?

Những từ khóa thịnh hành hiện nay là “đa dạng”, “đa sắc tộc”, và “mang tính sứ mạng”. Nhưng ngay cả thế gian không tin Chúa cũng quan tâm đến những điều đó. Những người như con trai tôi thường đã bị cô lập từ trước khi bước tới cánh cửa nhà thờ. Liệu họ có được chào đón tại đây không?

Một Hội Thánh loại trừ những người khác biệt không chỉ đánh mất điều gì đó; chính Hội Thánh ấy đang tự làm tổn thương mình.

Rất ít người trong Hội Thánh thật sự ác ý. Nhiều người chân thành muốn giúp đỡ nhưng không biết phải làm sao. Họ ngần ngại đến gần một đứa trẻ đang lên cơn khủng hoảng vì sợ làm mọi chuyện tệ hơn. Hoặc khi thấy em có vẻ ổn, họ lại dè dặt vì không chắc việc tương tác có khiến em căng thẳng hay không. Thiếu hiểu biết và vụng về không đồng nghĩa với độc ác. Nhưng ý tốt mà không đi kèm hành động vẫn để con trai tôi đứng một mình.

Hội Thánh của tôi đã xây một phòng hỗ trợ giác quan. Ngoài ra, một cặp vợ chồng lớn tuổi sống gần nhà mở cửa đón con trai tôi mỗi ngày lúc 3:30 chiều. Có lần thằng bé nhìn đồng hồ thấy 3:31 rồi bắt đầu khóc thét vì thật sự tin rằng mình đã lỡ mất cơ hội đến đó. Nó gọi họ là điều tuyệt vời nhất trong cuộc đời mình. Họ là những người bạn duy nhất của nó.

Chúng ta có thể làm gì?

Bài: Anonymous; biên tập: SD
(Nguồn: https://www.thegospelcoalition.org/article/see-father-son-disability/)